در آغاز این مراسم دکتر یوسف حجت رئیس دانشگاه روز معلم و استاد را تبریک گفت و با یادآوری تقدس تعلیم و تعلم از گذشته‌های دور تا کنون افزود: آموزش در گذشته صرفاً خواندن و نوشتن بود و در مهارت جمع و تفریق کردن خلاصه می‌شد. فاصله آموزش با بهره‌برداری از آن بسیار نزدیک بود و در زندگی روزمره حس می‌شد. در عین حال نیز گذشتگان ما به اهمیت آموزش پی برده بودند. هر چه جلوتر آمدیم فاصله آموزش با کاربرد آن بیشتر شد و این فاصله باعث شد برخی آموزش را زیر سؤال ببرند.

دکتر حجت با مقایسه کار دانشگاه با یک واحد صنعتی گفت که نتایج یک روز فعالیت صنعتی از ابتدای ورود مواد اولیه تا فرایند تولید، گردش کار و محصول آماده شده، قابل مشاهده است. اما نتایج کار دانشگاه‌ها و خروجی آن که متخصصین کشور است سریع و در زمان کم دیده نمی‌شود. 

رییس دانشگاه به فاصله زیاد آنچه در دانشگاه آموزش داده می‌شود تا آنچه به عنوان نتیجه، از آن حاصل خواهد شد اشاره کرد و گفت: برخی با طرح این سؤال که دانشگاه کدام مشکل جامعه و کشور را حل کرده است؟ جایگاه آموزش دانشگاهی را مورد تردید قرار می‌دهند. در حالی‌که این یک نگاه کوتاه‌مدت و سطحی است. فردی که پس از آموزش از دانشگاه خارج می‌شود با کار در جاهای مختلف، منشأ فعالیت‌های بسیاری است. در واقع آموزش یک فرایند درازمدت است و نتایج آن طی سال‌ها بروز می‌کند.

دکتر حجت از فناوری دفاعی ایران و آثار آن در جنگ ۴۰ روزه به عنوان نمونه‌ای از خروجی دانشگاه‌های کشور نام برد و گفت: این فناوری که باعث سربلندی و سرافرازی کشور و حفظ تمامیت ایران بود نتیجه آموزش و علم دانشگاه‌های ما است. مگر جز این است که این فناوری‌های دقیق،‌ پیچیده و به روز، توسط مهندسین ایرانی طراحی شده؟

صنعت، اقتصاد، ادارات و خدمات این جامعه توسط خروجی دانشگاه‌ها اداره می‌شود و اگر این مطلب درک شود بی‌شک نقش و اهمیت آموزش در دانشگاه‌ها پررنگ‌تر خواهد شد.

وی اضافه کرد: این مقالات که برخی معتقدند دردی از کشور دوا نمی‌کند توسط دانشجو و پژوهشگری نوشته شده که آموزش دیده، یادگرفته، با مطالعه مقالات بین‌المللی، از علم روز مطلع شده و سطح دانش خود را بالا برده است. با بالا رفتن سطح علمی، دستاوردهای متعدد کسب می‌شود. در همین جنگ دیدیم که دیگر جنگ، جنگ فناورانه است و هر طرف که تکنولوژی برتر داشته باشد موفق‌تر خواهد بود.

دکتر حجت در بخش دیگری از سخنان خود به برخی اتفاقات پیش آمده در جریان جنگ ۴۰ روزه اشاره کرد و گفت: برداشت دنیا و رسانه ها طی جنگ با گذر زمان، نسبت به ایران تغییر کرد. در این جنگ در مقابل هزینه‌ای که دادیم و صدماتی که متحمل شدیم، دستاوردهای بسیاری هم داشتیم. مهم‌ترین آن قوام نظام جمهوری اسلامی است و دیگری نشان دادن هویت ملی و فرهنگ غنی ایرانی در مواجه با جنگ بود که نه فرار کردیم، نه مهاجرت و نه غارت فروشگاه‌ها آنچنان که در دیگر کشورها با بروز جنگ دیده شد. نکته دیگری که اتفاق افتاد، افول حماسه شکست‌ناپذیری آمریکا بود که منجر به تغییر موضع و ایستادگی بسیاری از کشورها در مقابل آمریکا و ترامپ شد.

وی همچنین از وحدت به عنوان یکی دیگر از دستاوردهای جنگ نام برد و تشریح کرد که وحدت به معنی اینکه با کسی که فکر مخالف و نگاه متفاوت دارد بتوانیم در کنار یکدیگر با حفظ احترام، برای کشورمان و منافع آن بایستیم، نظرات مختلف را بپذیریم و با خواستگاه‌های فکری، سیاسی و مذهبی متفاوت در برابر دشمن بایستیم و دشمن را شکست دهیم.

دکتر حجت در پایان به تکیه بر اصالت فرهنگی کشور و دینی و حفظ راستی، درستی، ظلم‌ستیزی، عدالت‌محوری، کمک به دیگران، صبر و بردباری در شرایط فعلی و اعتماد به مسئولین کشور توصیه و بر خودسازی و پذیرش تنوع فکری و عقیده‌ای تأکید کرد.

در ادامه حجت الاسلام والمسلمین دکتر سیدمهدی ساداتی‌نژاد مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه در سخنانی با اشاره به ۳۱ استاد شهید دو جنگ اخیر، یاد شهدای دانشگاهی را گرامی داشت.

وی به نقل از جبران خلیل جبران  نویسنده شهیر لبنانی ۳ مؤلفه اصلی یک تمدن که در شکل‌گیری و در تباهی آن تمدن مؤثر است را شامل خانواده ( با عنصر محوری زن)، نهاد علم و آموزش (با عنصر محوری استاد) و مؤلفه سوم الگوها و اساطیر برشمرد و افزود: به عقیده خلیل‌جبران اگر می‌خواهید تمدنی را نابود کنید به فروپاشی خانواده، مخدوش کردن اعتبار و جایگاه استاد و معلم و بی‌اعتبار کردن چهره‌ها، الگوها و شخصیت‌های آن تمدن بپردازید. این نظر بسیار نظر سنجیده‌ای است.

دکتر ساداتی‌نژاد همچنین به شخصیت شهید مطهری به عنوان یک الگو اشاره کرد و گفت: استاد مطهری شخصیت مبرزی بود که مسائل را چند بعدی می‌دید. وی که عرفان، فلسفه، کلام، فقه و تفسیر قرآن را می‌دانست، شخصیتی همه جانبه‌نگر، نوآور و نواندیش بود. جامعه امروز ما به این‌چنین شخصیت‌هایی نیاز دارد.

وی اظهار داشت: امروز دانشگاه‌ها علی‌رغم تمام افتخاراتی که دارند باید به بحث بومی‌سازی علم بیشتر توجه کنند. ما باید در دانشگاه‌ها هم به جهان نگاه کنیم هم به  اقتضائات بومی خود توجه داشته باشیم. در حالی که در عصر جهانی شدن هستیم و علم، اقتصاد و... جهانی شده اما باید نگرش و رویکرد بومی هم داشته باشیم و اقتضائات فرهنگی، دینی خود را در نظر بگیریم. باید در عرصه‌های مختلف به خصوص در علوم انسانی این رویکرد را جدی‌تر دنبال کنیم.

سخنرانی دکتر محمدرضا حافظ نیا استاد جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس با عنوان »بررسی بحران ژئوپلیتیکی تنگه هرمز» و سخنرانی دکتر پائیز عزمی مدیر امور هیأت علمی دانشگاه پیرامون فرایند انتخاب اساتید نمونه و سرآمد آموزشی از دیگر قسمت های این مراسم بود.

آیین پاسداشت روز استاد با تقدیر از استادان نمونه دانشگاه، اساتید سرآمد آموزشی، معاون آموزشی نمونه، اساتید بازنشسته دانشگاه و همچنین گرامیداشت یاد و خاطره اساتید درگذشته پایان یافت.

اسامی اساتید منتخب دانشگاه